Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2013

Θεραπεία της κατάθλιψης



Η αποτελεσματικότητα της γνωσιακής συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας για την κατάθλιψη έχει υποστηριχθεί από πλήθος ερευνών. Βασικός στόχος της θεραπείας είναι ο θεραπευόμενος να αποκτήσει επίγνωση των δυσλειτουργικών –αρνητικών προτύπων σκέψης και συμπεριφοράς και να μάθει να σκέφτεται με έναν περισσότερο ρεαλιστικό και βοηθητικό τρόπο. Τρεις είναι οι βασικές αρχές του γνωσιακού συμπεριφορικού μοντέλου θεραπείας:
  • Ο τρόπος σκέψης είναι αυτός που επηρεάζει τα συναισθήματα μας και τη συμπεριφορά μας (και όχι οι καταστάσεις).
  • Μερικές φορές ο τρόπος με τον οποίο σκεφτόμαστε είναι αρνητικός-δυσλειτουργικός, δηλαδή δεν μας επιτρέπει να εξετάσουμε όλες τις παραμέτρους μιας κατάστασης και να οδηγηθούμε σε πιο ασφαλή ρεαλιστικά συμπεράσματα. Ο δυσλειτουργικός αυτός τρόπος σκέψης οδηγεί τόσο σε αρνητικά συναισθήματα όσο και σε αρνητικές-μη βοηθητικές συμπεριφορές.
  • Ο τρόπος σκέψης είναι  αποτέλεσμα μάθησης.
  • Και αφού ο τρόπος σκέψης είναι μαθημένος μπορεί να τροποποιηθεί μέσω νέας μάθησης.

Ο θεραπευόμενος, επομένως κατά τη διάρκεια της θεραπείας θα εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται και θα προσπαθήσει να εντοπίσει εκείνα τα πρότυπα σκέψης που συντελούν και συντηρούν την κατάθλιψη. Ωστόσο, αρχικός στόχος της θεραπείας είναι το άτομο να αρχίσει να δραστηριοποιείται ξανά καθώς η αδράνεια ενισχύει την καταθλιπτική διάθεση. Η επαναδραστηριοποίηση βοηθά το άτομο να αρχίσει να αμφισβητεί την ορθότητα των σκέψεων του σχετικά με την κατάσταση που βιώνει. Το άτομο με κατάθλιψη διαπιστώνει στην πράξη ότι, σε αντίθεση με την (αρνητική δυσλειτουργική του σκέψη) «δεν μπορώ να κάνω τίποτα γιατί δεν έχω όρεξη», η ενασχόλησή του με δραστηριότητες βελτιώνει σημαντικά τη διάθεσή του και αποκτά περισσότερη ενεργητικότητα στο να συνεχίσει σε μια νέα δραστηριότητα. Στη συνέχεια θα «δοκιμάσει» νέους τρόπους σκέψης και θα έχει τη δυνατότητα να αξιολογήσει την επίδραση που έχει ο νέος αυτός τρόπος σκέψης στο συναίσθημά του. Ο θεραπευόμενος, επομένως, ενθαρρύνεται να σκεφτεί και άλλες εναλλακτικές για μια κατάσταση: Π.χ. η αρνητική δυσλειτουργική σκέψη: «είμαι άχρηστος, δεν κάνω τίποτα σωστά» τροποποιείται, μέσω των ερωτήσεων που θέτει ο θεραπευτής, στην πιο ρεαλιστική: «δεν είμαι άχρηστος, έχω κάνει πολλά πράγματα στη ζωή μου. Στην παρούσα φάση, λόγω της κατάθλιψης δεν κάνω όσα θα ήθελα. Σύντομα όμως θα επανέλθω στην φυσιολογική μου ζωή και θα μπορώ να κάνω ό,τι και πριν».
Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία βοηθά τον θεραπευόμενο να κατανοήσει τους λόγους που εκδήλωσε κατάθλιψη και να αποκτήσει τις δεξιότητες εκείνες που θα του επιτρέψουν να  διατηρήσει τη ψυχική του υγεία ή να αντεπεξέλθει άμεσα και αποτελεσματικά σε ένα μελλοντικό νέο επεισόδιο κατάθλιψης. 
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Barlow, D. H. (1993) Clinical Handbook of Psychological Disorders, N.Y.: The Guilford Press
Ευθυμίου, Κ., Μαυροειδή, Α., & Παυλάτου Ε. (2006). Πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Παπακώστας, Ι. (1996). Γνωσιακή ψυχοθεραπεία: θεωρία και πράξη. Αθήνα: ΙΕΘΣ.
Σίμος, Γ. (επιμ.). Γνωστική συμπεριφορική Θεραπεία. Αθήνα: Πατάκης.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου