Πέμπτη, 20 Δεκεμβρίου 2012

Τι είναι οι διαταραχές πρόσληψης τροφής (ΔΠΤ);


Με τον όρο διαταραχές πρόσληψης τροφής εννοούμε την Ψυχογενή Ανορεξία και την Ψυχογενή Βουλιμία. Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται και ο όρος Διαταραχή Υπερφαγίας (Binge eating).

Ορισμός υπερφαγίας

Ως υπερφαγία ορίζεται η συμπεριφορά πρόσληψης τροφής η οποία διακρίνεται από τα εξής χαρακτηριστικά:
1.       Το άτομο καταναλώνει ποσότητα τροφής μέσα σε μια χρονική περίοδο (π.χ. δύο ωρών) η οποία είναι εμφανώς μεγαλύτερη από αυτήν που θα μπορούσαν να καταναλώσουν οι περισσότεροι άνθρωποι στο ίδιο χρονικό διάστημα και κάτω από όμοιες περιστάσεις.
2.       Αίσθηση απώλειας ελέγχου στην κατανάλωση της τροφής κατά την διάρκεια του επεισοδίου (το άτομο νιώθει ότι κατά την διάρκεια του επεισοδίου δεν μπορεί να σταματήσει να τρώει ή νιώθει ότι δεν μπορεί να ελέγξει τι και πώς θα φάει).  
 Τα επεισόδια υπερφαγίας συνδέονται με τουλάχιστον τρία από τα ακόλουθα :
1.       Το άτομο τρώει πολύ πιο γρήγορα από το κανονικό
2.       Το άτομο τρώει μέχρι να νιώσει δυσάρεστα πλήρες το στομάχι του
3.       Το άτομο τρώει μεγάλες ποσότητες τροφής, ενώ δε νιώθει να πεινάει
4.       Το άτομο νιώθει δυσάρεστα που τρώει πολύ και κατά συνέπεια τρώει μόνο του
5.       Το άτομο, όταν τρώει υπερβολικά, νιώθει δυσάρεστα με τον εαυτό του, μελαγχολικά και έχει αρκετές ενοχές.

Ψυχογενής Βουλιμία

Τα συμπτώματα της Ψυχογενούς Βουλιμίας είναι τα εξής (σύμφωνα με το DSM IV):
·         Επαναλαμβανόμενα επεισόδια κρίσεων υπερφαγίας.
·         Επαναλαμβανόμενες και ακατάλληλες αντισταθμιστικές συμπεριφορές (όπως η πρόκληση εμετών, η λήψη διουρητικών και καθαρτικών, η νηστεία, η έντονη σωματική άσκηση κ.α) ώστε να μην αυξήσουν το σωματικό τους βάρος.
·         Οι δύο παραπάνω συμπεριφορές (η υπερφαγική και η αντισταθμιστική) να διαρκούν για τουλάχιστον τρεις μήνες με συχνότητα τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα.
·         Η αυτοαξιολόγηση επηρεάζεται καθοριστικά από το σχήμα και το βάρος του σώματος.
·         Στην παρούσα φάση της διαταραχής δεν πρέπει να πληρούνται τα κριτήρια για ψυχογενή ανορεξία
·         Υπάρχουν δύο τύποι:
1.       Ο καθαρτικός: χρήση αυτοπροκαλούμενων εμετών ή κατάχρηση καθαρτικών, διουρητικών, υποκλυσμών.
2.       Ο μη καθαρτικός: νηστεία και έντονη σωματική άσκηση.

Ψυχογενής Ανορεξία

Τα συμπτώματα της ΨΑ είναι τα εξής (σύμφωνα με τo DSM IV):
·         Άρνηση διατήρησης του σωματικού βάρους στο (ή πάνω από το) κατώτερο όριο φυσιολογικού βάρους σε σχέση με την ηλικία και το ύψος.
·         Έντονος φόβος αύξησης του βάρους ή πάχυνσης, ακόμα και όταν το άτομο είναι ελλιποβαρές.
·         Διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται το βάρος και το σχήμα του σώματος, αδικαιολόγητη υπεραξιολόγηση του σωματικού βάρους ή σχήματος, διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο το άτομο εκτιμά την εμφάνιση του ή άρνηση της σοβαρότητας του τρέχοντος χαμηλού σωματικού βάρους.
·         Αμηνόρροια για χρονική περίοδο τουλάχιστον τριών κύκλων.
·         Υπάρχουν δύο τύποι:
1.       Περιοριστικός τύπος: κατά την διάρκεια του τρέχοντος επεισοδίου το άτομο δεν καταφεύγει σε υπερφαγική ή καθαρτική συμπεριφορά. Η διατήρηση του βάρους συνίσταται στην αυστηρή δίαιτα, έντονη γυμναστική ή παράλειψη γευμάτων.
2.       Υπερφαγικός-καθαρτικός τύπος: το άτομο εκδηλώνει υπερφαγικά επεισόδια και στην συνέχεια καταφεύγει σε καθαρτικές συμπεριφορές για την διατήρηση του σωματικού βάρους.

Συμπεριφορές, σκέψεις και συναισθήματα που εμφανίζουν τα άτομα με ΔΠΤ.

·         Έντονη ενασχόληση με το βάρος και το σχήμα του σώματος.
·         Έντονος φόβος ότι θα πάρουν βάρος.
·         Μη ρεαλιστική εκτίμηση της εικόνας του σώματός τους και του βάρους τους.
·         Σκέψεις αναξιότητας και χαμηλή αυτοεκτίμηση.
·         Η αξία του ατόμου καθορίζεται από το σχήμα και το βάρος του σώματος.
·         Κοινωνική απομόνωση και κυρίως αποφυγή κοινωνικών καταστάσεων που συνδέονται με το φαγητό.
·         Προτιμούν να τρώνε μόνα τους.
·         Κρύβουν  τροφή.
·         Έντονα συναισθήματα ενοχής μετά την κατανάλωση τροφής.
·         Καταφεύγουν σε υπερβολική σωματική άσκηση,  χρήση καθαρτικών/διουρητικών ή πρόκληση εμετών με στόχο τον έλεγχο του βάρους.
·         Συχνές αυστηρές δίαιτες.
·         Κατηγοριοποίηση τροφών σε" καλές" και "κακές"ανάλογα με την θερμιδική τους αξία, αποφυγή μεγάλης γκάμας τροφών.
·         Μη ρεαλιστικές σκέψεις που αφορούν τον εαυτό, το σχήμα και το βάρος του σώματος, τις τροφές, τις συμπεριφορές διατροφής π.χ.:
  •   «είμαι αποτυχημένη»
  • «οι άλλοι θέλουν να παχύνω γιατί με ζηλεύουν»
  •  «μόνο αν είμαι αδύνατη αξίζω»
  •   «αν το βάρος μου υπερβεί κάποια κιλά, δεν θα μπορέσω να τα χάσω»
  • «αν φάω, δε θα σταματήσω να τρώω»
  •   «δεν έχω τίποτα να επιδείξω παρά μόνο το σώμα μου»
  •   «αν φάω αυτή την τροφή, θα παχύνω»
  •   «οι υδατάνθρακες παχαίνουν»
  •   «αν φάω και κάνω εμετό, δεν θα παχύνω»
  •   «αν τρως βράδυ, παχαίνεις»
  •   «αν τρως πολλές φορές την ημέρα, παχαίνεις»

Ποιοι παράγοντες ευθύνονται για τις ΔΠΤ και ποιοι παράγοντες τις συντηρούν.

Οι ΔΠΤ είναι σοβαρές διαταραχές με ηλικία έναρξης ακόμα και τα 10 έτη. Συνήθως όμως εμφανίζονται προς τα μέσα ή το τέλος της εφηβείας. Αφορά κυρίως γυναίκες, τα τελευταία όμως χρόνια έχει αρχίσει και παρατηρείται και στους άνδρες. Αυτή η παρατήρηση έχει οδηγήσει πολλούς ειδικούς να αποδίδουν τα αίτια της εμφάνισης των διαταραχών σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, με πρωταρχικό την κοινωνική πίεση για ένα αδύνατο σώμα. Συχνά τα άτομα αναφέρουν ότι πριν την έναρξη των ΔΠΤ, ακολουθούσαν δίαιτα με στόχο την απώλεια βάρους. Ωστόσο οι διαταραχές πρόσληψης τροφής είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο και η έναρξη τους οφείλεται σε βιολογικούς, ψυχολογικούς, κοινωνικούς, αναπτυξιακούς παράγοντες.

Το Γνωσιακό Συμπεριφοριστικό μοντέλο (ΓΣΜ) για τις ΔΠΤ.   

Η παρέμβαση για την αντιμετώπιση των ΔΠΤ είναι απαραίτητη καθώς συνυπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία του ατόμου. Αν η σωματική υγεία του ατόμου είναι σοβαρά διαταραγμένη, πρώτος στόχος της θεραπείας είναι η ιατρική αντιμετώπιση (και σε πολλές περιπτώσεις, κυρίως στην ΨΑ, η νοσηλεία κρίνεται αναγκαία). Αφού έχει αποκατασταθεί η σωματική υγεία του ατόμου, η ψυχοθεραπεία συμβάλει σημαντικά στην αντιμετώπιση των ΔΠΤ. Στη συνέχεια περιγράφεται εν συντομία το ΓΣΜ θεραπείας, το οποίο φαίνεται ότι είναι μια αποτελεσματική μορφή παρέμβασης κυρίως στην ΨΒ και στη διαταραχή υπερφαγίας.
Συνήθως πριν την έναρξη της ΨΑ ή ΨΒ προηγείται μια περίοδος (ή περισσότερες) κατά την οποία το άτομο προσπαθεί να μειώσει το σωματικό του βάρος με δίαιτα. Η συμπεριφορά αυτή του ατόμου (ο περιορισμός της τροφής με στόχο την απώλεια βάρους) στα άτομα που θα αναπτύξουν ΔΠΤ συνδέεται α) με την αίσθηση, που τους προσφέρει η δίαιτα, ότι επανακτούν τον έλεγχο στη ζωή τους και β) με την υπερβολική (δυσλειτουργική) σημασία και αξία που προσδίδουν στο λεπτό σώμα.
Πιο συγκεκριμένα το ΓΣΜ υποστηρίζει ότι  εμφανίζεται ένας φαύλος κύκλος ο οποίος συντηρεί και τις δύο διαταραχές. Συνήθως πριν την έναρξη των ΔΠΤ το άτομο βιώνει περίοδο έντονου στρες  και υποκειμενική αίσθηση απώλειας του ελέγχου. Η δίαιτα συχνά ερμηνεύεται εσφαλμένα από το άτομο ως ένας τρόπος επανάκτησης του ελέγχο. Στην ΨΒ  το άτομο καταφεύγει ‘εύκολα’ στην κατανάλωση τροφής για να ανακουφιστεί από τα δυσάρεστα συναισθήματα που βιώνει καθώς σκέφτεται ότι μέσω των αντισταθμιστικών συμπεριφορών (εμετός ή χρήση καθαρτικών) θα ελέγξει ή θα αποτρέψει την αύξηση του βάρους. Οι συμπεριφορές αυτές (η υπερφαγία και οι καθαρτικές συμπεριφορές) έχουν ως συνέπεια το άτομο να κατακλύζεται από αρνητικά συναισθήματα ενοχής, ντροπής και φόβου για την πιθανή αύξηση του βάρους με αποτέλεσμα να καθίσταται περισσότερο ευάλωτο στην εκδήλωση νέου υπερφαγικού επεισοδίου. Στη ΨΒ οι αντισταθμιστικές συμπεριφορές είναι αυτές οι οποίες συντηρούν τη διαταραχή.  Αντίθετα, στη ΨΑ ο περιορισμός της τροφής είναι αυτός ο οποίος συντηρεί την διαταραχή. Ο φόβος του ατόμου ότι κάποια στιγμή θα υποκύψει στην πείνα του αυξάνει το άγχος του και τις αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό («δεν τα καταφέρνω», «θα αποτύχω», «θα γίνω χοντρή») με αποτέλεσμα να εντατικοποιεί τις προσπάθειες για τον περιορισμό τροφής. Συχνά, στην προσπάθεια αυτή, το άτομο καταφεύγει και σε άλλες συμπεριφορές ελέγχου του βάρους όπως η υπερβολική σωματική άσκηση, η πρόκληση εμετών, η χρήση καθαρτικών, κυρίως μετά από την εκδήλωση ενός υπερφαγικού  (ή μη) επεισοδίου.
Στόχος της παρέμβασης είναι να «σπάσουν» οι φαύλοι κύκλοι που συντηρούν τις ΔΠΤ και το άτομο να αποκτήσει νέες, πιο λειτουργικές διατροφικές συνήθειες. Ένας πολύ βασικός αρχικός στόχος της παρέμβασης είναι και η λεπτομερής ενημέρωση της (του) θεραπευόμενης (-ου) για τις συνέπειες της δίαιτας και των αντισταθμιστικών συμπεριφορών (εμετού, χρήση διουρητικών και καθαρτικών, εντατικής γυμναστικής). Στα πλαίσια της θεραπευτικής διαδικασίας συμπεριλαμβάνονται και άλλες παρεμβάσεις που στόχο έχουν την αντιμετώπιση και των άλλων δυσκολιών που μπορεί να εμφανίζουν οι θεραπευόμενες/οι και συνδέονται με τις ΔΠΤ (π.χ. χαμηλή αυτοεκτίμηση, τελειομανία, κατάθλιψη, ελλιπείς κοινωνικές δεξιότητες κ.α.).
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Γονιδάκης, Φ. & Βάρσου, Ε. (2008). Ψυχογενής ανορεξία. Αθήνα: Βήτα.
Ευθυμίου, Κ., Μαυροειδή, Α., & Παυλάτου Ε. (2006). Πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Fairburn, C.G. & Wilson, G.T. (1993). Binge eating. NY and London: The Guildford press.
Fairburn, C.G. (1999). Βουλιμία: Ξανακερδίστε τον έλεγχο. Αθήνα: Πατάκης.
Σίμος, Γ. (επιμ.). Γνωστική συμπεριφορική Θεραπεία. Αθήνα: Πατάκης.


Δευτέρα, 10 Δεκεμβρίου 2012

ΤΟ ΒΗΜΑ - Εκρηξη του παιδικού εθισμού στο Διαδίκτυο - science - Ψυχολογία – Κοινωνιολογία

Ο εθισμός των παιδιών και των εφήβων τόσο στο διαδίκτυο όσο και στα ηλεκτρονικά παιχνίδια τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί. Το παρακάτω άρθρο ΤΟ ΒΗΜΑ - Εκρηξη του παιδικού εθισμού στο Διαδίκτυο - science - Ψυχολογία – Κοινωνιολογία δίνει ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με αυτό το φαινόμενο. Ίσως οι λόγοι που συντελούν στον εθισμό να είναι πολλοί, ωστόσο ένα σημαντικό ζήτημα είναι ο ρόλος των γονέων στην πρόληψη ενός τέτοιου φαινομένου. Η οριοθέτηση είναι ένας βασικός παράγοντας που μπορεί να συμβάλει ώστε το παιδί να αναπτύξει τις δεξιότητες εκείνες που θα του επιτρέψουν να αποφασίζει τι είναι καλό για το ίδιο και να διαμορφώσει υπεύθυνη συμπεριφορά. Η οριοθέτηση ως διαδικασία δεν αφορά μόνο τη χρήση του διαδικτύου και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών αλλά αποτελεί σημαντικό συστατικό της διαπαιδαγώγησης. Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά τη χρήση του διαδικτύου και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών (καθώς και της τηλεόρασης), οι γονείς χρειάζεται να καθορίζουν συγκεκριμένα χρονικά όρια  μέσα στα οποία το παιδί τους θα ασχοληθεί με αυτές τις δραστηριότητες (π.χ."μια ώρα-ανάλογα και με την ηλικία-αφού ολοκληρώσεις την μελέτη σου"). Εξίσου, όμως, σημαντικό είναι να ενθαρρύνουν και άλλες δραστηριότητες (όπως αθλητικές, καλλιτεχνικές, φροντίδα ζώων ή κήπου, χειροτεχνίας κ.α.) αλλά και την κοινωνικοποίησή τους. Η κοινωνικοποίηση και η διαμόρφωση φιλικών σχέσεων μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά στην προσκόλληση ενός παιδιού ή ενός εφήβου στον ηλεκτρονικό υπολογιστή.   


Τρίτη, 4 Δεκεμβρίου 2012

ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΜΑΤΙΑ...: Λαμπρινέα Ευγενία

Ένα κείμενο για την ειδική αγωγή από μια καλή συνάδελφο!

ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΜΑΤΙΑ...: Λαμπρινέα Ευγενία: Παγκόσμια ημέρα ατόμων με ειδικές ανάγκες 3-12-2012  ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Λαμπρινέα Ευγενία Ψυχολόγος – ...

Παρασκευή, 30 Νοεμβρίου 2012

Ψυχική υγεία και οικονομική κρίση

Με αφορμή πολλά δημοσιεύματα τα τελευταία δύο χρόνια σε σχέση με τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία, η παρούσα ανάρτηση έχει ως στόχο να περιγράψει ένα μοντέλο εξήγησης της ανάπτυξης της ψυχικής ασθένειας το οποίο έχει γίνει ευρέως αποδεκτό. Το μοντέλο της ευαλωτότητας -στρες εξηγεί την ανάπτυξη της ψυχικής διαταραχής μέσω της αλληλεπίδρασης δύο βασικών παραγόντων: της προδιάθεσης, η οποία περικλείει τους βιολογικούς παράγοντες αλλά και τις πρώιμες εμπειρίες μας (ευαλωτότητα) και του στρες το οποίο αναφέρεται στις προκλήσεις της ζωής μας. Για την ανάπτυξη επομένως μιας ψυχικής ασθένειας θα πρέπει να πληρούνται δύο προϋποθέσεις: η προϋπόθεση της ευαλωτότητας και η προϋπόθεση του στρες. Με άλλα λόγια αν ένα άτομο έχει την προδιάθεση να αναπτύξει μια ψυχική διαταραχή και βρεθεί σε αντίξοο περιβάλλον η ψυχική διαταραχή αργά ή γρήγορα θα εμφανιστεί. Αντίθετα, αν ένα άτομο έχει την προδιάθεση της εμφάνισης μιας ψυχικής διαταραχής αλλά ζει σε ένα περιβάλλον το οποίο διαθέτει προστατευτικούς παράγοντες, είναι πιθανό το άτομο (και σε συνδυασμό με το πόσο ισχυρός είναι ο βιολογικός παράγοντας για την ανάπτυξη της συγκεκριμένης ασθένειας) να μην εκδηλώσει την ψυχική διαταραχή. Ως προστατευτικοί παράγοντες έχουν θεωρηθεί η οικογένεια, η εργασία, η κοινωνική υποστήριξη, οι δεξιότητες αντιμετώπισης αγχογόνων καταστάσεων, η ενασχόλησή μας με δραστηριότητες που μας προσφέρουν ικανοποίηση και ευχαρίστηση.
Με βάση το παραπάνω μοντέλο η οικονομική κρίση για πολλούς ανθρώπους αποτελεί έναν ισχυρό παράγοντα στρες. Η εκδήλωση όμως μιας ψυχικής διαταραχής (π.χ. κατάθλιψης) δεν εξαρτάται μόνο από αυτό τον παράγοντα αλλά και από την ευαλωτότητα του ίδιου του ατόμου. Όταν, επομένως, αποδίδεται εξ ολοκλήρου η εκδήλωση μιας ψυχικής διαταραχής σε ένα περιβαλλοντικό παράγοντα ("λόγω της κρίσης", "επειδή απολύθηκε") αφενός δεν δίνεται η πλήρης εικόνα ενός φαινομένου, αφετέρου -κατά τη γνώμη μου- δημιουργείται μεγαλύτερη σύγχυση και αυξάνεται η γενικότερη ανησυχία καθώς μέσα σε ένα ευρύτερο κλίμα απειλής και αβεβαιότητας προστίθεται μια νέα απειλή (αυτή της εκδήλωσης μιας ψυχικής διαταραχής). Ο χειρισμός σοβαρών ζητημάτων, όπως αυτό της ψυχικής υγείας, με τρόπο απλοϊκό νομίζω ότι περιγράφει την πενιχρή ενημέρωσή μας όσον αφορά θέματα ψυχικής υγείας και κατά συνέπεια την ευκολία μας να αποδεχτούμε εξηγήσεις τις οποίες εύκολα θα απορρίπταμε -και θα τις χαρακτηρίζαμε παραπλανητικές και χειραγωγούσες- αν αφορούσαν άλλα ζητήματα (π.χ. πόσο εύκολα θα αποδεχόσασταν την διαβεβαίωση ότι η οικονομική κρίση προκαλεί εγκεφαλικά επεισόδια; Ακόμα και αν ακούγαμε μια τέτοια "είδηση", θα αποδίδαμε το εγκεφαλικό επεισόδιο σε κάποιον ιατρικό παράγοντα, και  θα αναρωτιόμασταν και για τους άλλους παράγοντες που συμβάλλουν στο εγκεφαλικό επεισόδιο όπως το στρες, η διατροφή, το κάπνισμα και στη συνέχεια θα ενοχοποιούσαμε για την επιδείνωση του επεισοδίου και παράγοντες οι οποίοι λόγω της κρίσης καθίστανται ανεπαρκείς, όπως η υπολειτουργία νοσοκομειακών μονάδων και ΜΕΘ, η μη προσβασιμότητα σε φαρμακευτική αγωγή κ.α.). Η σωστή ενημέρωση σε θέματα ψυχικής υγείας, αντίθετα, συμβάλλει σημαντικά στην ενδυνάμωση των προστατευτικών παραγόντων απέναντι στην εκδήλωση μιας ψυχικής διαταραχής, τόσο επειδή θα μας επιτρέψει μια έγκαιρη αναγνώριση ότι "κάτι δεν πάει καλά" και την αναζήτηση βοήθειας αλλά και επειδή μας δίνει την δυνατότητα να λάβουμε τα κατάλληλα μέτρα για την διαφύλαξή της.  Η αναγνώριση και η κατανόηση της ψυχικής διαταραχής ως πολυπαραγοντικού φαινομένου επιτρέπει την πολύπλευρη αντιμετώπισή του.  Γνωρίζοντας και αναγνωρίζοντας ότι όσο αντίξοες και αν είναι οι συνθήκες, δεν αποτελούν επαρκή παράγοντα για να "βυθιστούμε" στην κατάθλιψη, η κατανόηση αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως προστατευτικός παράγοντας στην διαφύλαξη της ψυχικής μας υγείας. Π.χ. έχει φανεί ότι το δίκτυο κοινωνικής υποστήριξης αποτελεί σημαντικό προστατευτικό παράγοντα. Η στήριξη, επομένως, από τους συγγενείς μας, από τους φίλους μας ή από τα κοινωνικά δίκτυα αλληλεγγύης που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια ίσως αποτελούν παράγοντες οι οποίοι μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ψυχικής και της συναισθηματικής μας κατάστασης.
Στον παρακάτω σύνδεσμο http://www.newsbeast.gr/health/arthro/318852/to-profil-tou-ellina-tin-periodo-tis-krisis/ μπορείτε να διαβάσετε μια παλιότερη δημοσίευσή μου σχετικά με τις επιπτώσεις (σε τι βαθμό και με ποιον τρόπο) της οικονομικής κρίσης στην καθημερινότητά μας, η οποία στηρίζεται στο μοντέλο της ευαλωτότητας -στρες. Μια πρόσφατη δημοσίευση (με αποτυχημένο τίτλο, κατά τη γνώμη μου) στο Έθνος της Κυριακής η οποία αφορά την έρευνα που διεξήχθη από το ΕΠΙΨΥ (http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=29370&subid=2&pubid=63744394) δείχνει μια γενική τάση αύξησης των ψυχικών διαταραχών στο γενικό πληθυσμό. Η διαρκής αβεβαιότητα και το κλίμα μόνιμης απειλής που διαμορφώνεται τα τελευταία χρόνια σε συνδυασμό με την επιδείνωση της καθημερινότητας για πολλούς συμπολίτες μας  φαίνεται ότι επηρεάζει αρνητικά την γενικότερη αίσθηση ασφάλειας.  Επιπλέον, η παραμονή σε μια κατάσταση "κρίσης"  για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως έχει επισημανθεί και από τον Π.Ο.Υ.,  ίσως εξαντλεί τα ψυχικά (αλλά και υλικά) μας αποθέματα ενώ παράλληλα "ευνοεί" την εκδήλωση συμπεριφορών (π.χ. κατάχρησης αλκοόλ και ουσιών) οι οποίες επιβαρύνουν την υγεία μας (σωματική και ψυχική). Οι ειδικοί ψυχικής υγείας ίσως, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, έχουν την υποχρέωση να ενημερώνουν για θέματα ψυχικής υγείας με τρόπο έγκυρο και επιστημονικό. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, παραθέτω και μια πρόσφατη δημοσίευση στην Καθημερινή (30-11-2012) που αφορά τις αυτοκτονίες και τον τρόπο που θα έπρεπε  να αντιμετωπίζονται ως είδηση από τα ΜΜΕ: http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_2_23/11/2012_502594.


Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2012

Πόσο σημαντικοί είναι οι φίλοι;

 Στην ερώτηση αν πιστεύουμε ότι οι φίλοι είναι σημαντικοί στη ζωή ενός παιδιού ή ενός εφήβου, ίσως όλοι μας θα απαντούσαμε θετικά. Ωστόσο, πολλές φορές οι γονείς υποτιμούν αυτή την ανάγκη των παιδιών τους με το να μη φροντίζουν εξίσου για την ανάπτυξη των διαπροσωπικών τους σχέσεων όπως φροντίζουν για τους άλλους τομείς της ανάπτυξής τους. Ένα παιδί ή ένας έφηβος χωρίς φίλους είναι πιθανό να θεωρηθεί ως εσωστρεφές άτομο "που δεν του αρέσουν οι ενασχολήσεις των συνομηλίκων του". Πολλοί γονείς, επίσης, πιστεύουν ότι "έχει καιρό για παρέες, καλύτερα τώρα να συγκεντρωθεί στο σχολείο και στα μαθήματα", οπότε η έλλειψη φίλων εκλαμβάνεται σαν μια θετική κατάσταση.  Δυστυχώς, οι παραπάνω διατυπώσεις λειτουργούν καθησυχαστικά και είναι πιθανό οι γονείς να παρερμηνεύουν συμπεριφορές του παιδιού τους που θα έπρεπε να τους θορυβήσουν. Η έλλειψη φίλων μπορεί να σχετίζεται με πολλούς παράγοντες, οι οποίοι χρήζουν προσοχής. Στην ηλεκτρονική διεύθυνση που θα βρείτε στο τέλος του κειμένου, μπορείτε να διαβάσετε μια έρευνα η οποία πραγματοποιήθηκε στην Αμερική και στην οποία βρέθηκε ότι  για τις περιορισμένες κοινωνικές επαφές μπορεί να ευθύνονται συμπτώματα κατάθλιψης στο παιδί ή στον έφηβο, τα οποία δεν έχουν αντιμετωπιστεί.  Οι περιορισμένες αυτές κοινωνικές επαφές εμποδίζουν την ανάπτυξη κατάλληλων και επαρκών κοινωνικών δεξιοτήτων με αποτέλεσμα το άτομο να μην μπορεί να διαμορφώσει κοινωνικές σχέσεις και να παραμένει χωρίς φίλους. Επίσης, είναι πιθανό να συμβαίνει και το αντίθετο, η έλλειψη φίλων συντελεί στην εμφάνιση καταθλιπτικών συμπτωμάτων στα παιδιά και στους εφήβους, γεγονός που εμποδίζει την διαπροσωπική επαφή.
Είναι σημαντικό, επομένως, να ενθαρρύνεται η κοινωνική ζωή των παιδιών και των εφήβων. Η έλλειψη φίλων χρειάζεται να κινητοποιήσει τους γονείς ώστε να αναζητήσουν τις αιτίες της.

http://www.psychiatrictimes.com/child-adolescent-psych/content/article/10168/2112466?pageNumber=1

Παρασκευή, 26 Οκτωβρίου 2012

Tελειοθηρία: θετικό ή αρνητικό χαρακτηριστικό;




Ο όρος τελειοθηρία ή  τελειομανία περιγράφει την επιθυμία και την προσπάθεια του ατόμου για επίτευξη όσο το δυνατό υψηλότερης επίδοσης, η οποία συνοδεύεται από αυστηρά κριτήρια αξιολόγησης της επίδοσης αυτής. Με άλλα λόγια το άτομο όχι μόνο θέτει υψηλά κριτήρια επίδοσης αλλά ταυτόχρονα τα κριτήρια αυτά χαρακτηρίζονται από αυστηρότητα, υπερβολή και ακαμψία.
Το άτομο με τελειομανία έχει χάσει τον αυθορμητισμό του, δεν διασκεδάζει συχνά, αναλώνεται σε πολλές ώρες εργασίας και η σχέση του με τον εαυτό του διέπεται από τις υψηλές απαιτήσεις που ο ίδιος έχει θέσει. Ο κυρίαρχος φόβος του ατόμου είναι ο φόβος της αποτυχίας, ο οποίος, αντίθετα από αυτό που θα περίμενε κανείς, εδραιώνεται και γίνεται πιο ισχυρός, όσο το άτομο πετυχαίνει τους υψηλούς στόχους που θέτει και «κερδίζει» τον θαυμασμό των άλλων. Η σκέψη που ακολουθεί συνήθως την «επιτυχία» είναι «τώρα τα κατάφερα, κανείς όμως δεν με διαβεβαιώνει ότι θα τα καταφέρω και στο μέλλον. Χρειάζεται να προσπαθήσω ακόμα περισσότερο για να μην αποτύχω». Ο φαύλος κύκλος που σιγά σιγά εγκαθιδρύεται με αυτό τον τρόπο, έχει ως αποτέλεσμα το άτομο με τελειοθηρία να μην λαμβάνει ικανοποίηση από τα επιτεύγματά του και να συνεχίζει την ατέρμονη προσπάθεια επίτευξης υψηλότερης επίδοσης. Η αυτοπεποίθηση του ατόμου πλήττεται καθώς εξαρτάται από εξωτερικούς παράγοντες («είμαι ικανός όσο πετυχαίνω») και όχι από σταθερές, εσωτευρικευμένες  πεποιθήσεις που αφορούν την ικανότητα και τις δυνατότητές του («είμαι ικανό άτομο ανεξάρτητα από τις εκάστοτε συνθήκες για επίτευξη»). Το άτομο με αυτοπεποίθηση, μπροστά στην αποτυχία, θα εξετάσει σφαιρικά τους παράγοντες που οδήγησαν σε αυτή και θα αποδώσει τις ανάλογες ευθύνες. Ο τελειομανής, αντίθετα, θα την αντιμετωπίσει ως μια απόδειξη του πόσο αποτυχημένος είναι.    
Οι διαπροσωπικές σχέσεις του ατόμου με τελειοθηρία συχνά καθίστανται, επίσης,  δυσχερείς. Οι λόγοι είναι ποικίλοι και αφορούν είτε τις υπερβολικές απαιτήσεις του ατόμου προς τους άλλους, είτε τις περιορισμένες κοινωνικές επαφές λόγω της υπερβολικής ενασχόλησής του με την επίτευξη των στόχων του, είτε τις πεποιθήσεις που τείνει να διαμορφώσει ως προς τις προσδοκίες που έχουν οι άλλοι από εκείνον. Ο τελευταίος λόγος, ειδικά, εμποδίζει σημαντικά την εγγύτητα στις σχέσεις με τους άλλους καθώς ο τελειομανής βιώνει διαρκώς το άγχος να αντεπεξέλθει στις προσδοκίες αυτές (που ο ίδιος εσφαλμένα έχει θεωρήσει ότι οι άλλοι διατηρούν για εκείνον) με αποτέλεσμα να απομακρύνεται από τους άλλους.
Στο χώρο της ψυχικής υγείας γίνεται διαχωρισμός μεταξύ της λειτουργικής τελειοθηρίας και της κλινικής. Η πρώτη ξεχωρίζει από την δεύτερη καθώς το άτομο με λειτουργική τελειοθηρία διαθέτει περισσότερη ευελιξία στην αναδιαμόρφωση των στόχων του, όταν φαίνεται ότι αυτοί δεν είναι εφικτοί ή όταν διαφαίνεται η ανελαστικότητα στα κριτήρια που έχουν τεθεί. Το άτομο με λειτουργική τελειοθηρία φαίνεται ότι μπορεί να ελέγξει καλύτερα την πεποίθηση ότι «το τέλειο είναι εφικτό» και έτσι να επωφελείται από την τάση του για τελειοθηρία: μπορεί να έχει υψηλές επιδόσεις σε πραγματοποιήσιμους στόχους. Στην λειτουργική τελειοθηρία ο φόβος της αποτυχίας και του λάθους καθώς και οι απόψεις των άλλων δεν αποτελούν την κινητήριο δύναμη. Από αυτή την άποψη η λειτουργική τελειοθηρία εκφράζει τα χαρακτηριστικά εκείνα που χρειάζεται να διαθέτει κάποιος όταν θέλει να επιτύχει έναν στόχο: οργάνωση, μέθοδο, επιμονή, αλλά και την ικανότητα να αξιολογεί την σημαντικότητα ενός στόχου και την ετοιμότητά του να επαναπροσδιορίσει τον στόχο όταν αυτός δεν είναι εφικτός. Αντίθετα, η κλινική τελειοθηρία, όπως αυτή περιγράφεται  παραπάνω, καθιστά το άτομο ευάλωτο στην εκδήλωση ψυχικών διαταραχών όπως η κατάθλιψη. Η λέξη κλειδί στην αντιμετώπιση της κλινικής τελειοθηρίας είναι η ευελιξία: το άτομο χρειάζεται να μάθει να σκέπτεται περισσότερο ευέλικτα έτσι ώστε, αφενός, να ιεραρχεί τους στόχους του, να θέτει ρεαλιστικούς στόχους, να τους επαναπροσδιορίζει όταν αυτό είναι απαραίτητο και να λαμβάνει ικανοποίηση από την πραγματοποίησή τους και, αφετέρου, να διαμορφώσει μια σταθερή και θετική εικόνα εαυτού. 

Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012

Διεκδικητική συμπεριφορά



Η διεκδικητική συμπεριφορά, ο ευθύς και ειλικρινής τρόπος της έκφρασης των συναισθημάτων, των σκέψεων, των επιθυμιών και των αναγκών μας αποτελεί σημαντικό παράγοντα στη διαμόρφωση ισότιμων διαπροσωπικών σχέσεων. Η έκφραση των απόψεών μας με τρόπο σαφή και ξεκάθαρο βελτιώνει την επικοινωνία μας με τους άλλους ανθρώπους και μας βοηθά να διαμορφώσουμε μια καλή εικόνα εαυτού. Η άλλη όψη της διεκδικητικής συμπεριφοράς είναι η συμβολή της στην ανάπτυξη της ικανότητάς μας να «ακούμε» και να σεβόμαστε τις επιθυμίες, τις ανάγκες, τα συναισθήματα και τις απόψεις των άλλων. Η επικοινωνία μας διέπεται από την αρχή «έχω το ίδιο δικαίωμα με τους άλλους να εκφράζω και να ικανοποιώ τις ανάγκες μου» και «τόσο οι δικές μου όσο και οι ανάγκες των άλλων είναι εξίσου σημαντικές ακόμα και αν έρχονται σε σύγκρουση μεταξύ τους».
Στην επικοινωνία μας με τους άλλους ανθρώπους, συχνά δυσκολευόμαστε στην έκφραση και την υποστήριξη των επιθυμιών ή των αναγκών μας, ειδικά όταν πιστεύουμε ότι ο συνομιλητής μας θα διαφωνήσει,θα δυσαρεστηθεί ή θα θυμώσει μαζί μας. Πολλοί από εμάς σε τέτοιες καταστάσεις επιλέγουν την παθητική στάση κατά την οποία είτε δεν αναφέρονται στο αίτημά τους ή το εκφράζουν με τέτοιο τρόπο ώστε να μην γίνεται ευκρινές το πόσο σημαντικό είναι για αυτούς (π.χ. «θα ήθελα να δω αυτή τη ταινία, αλλά δε βαριέσαι, ας βγούμε με τους φίλους σου» ή «όλοι στη θέση μου θα ήθελαν βοήθεια» ή «σε τέτοιες περιπτώσεις στηρίζουμε τους φίλους μας»). Ο παθητικός τρόπος έκφρασης των επιθυμιών, εκτός από το ότι δε βοηθά τον συνομιλητή μας να κατανοήσει την ανάγκη μας, οδηγεί στην ματαίωση ή και στο θυμό καθώς «για άλλη μια φορά έγινε αυτό που ήθελε ο άλλος». Αν η στάση που ακολουθούμε στην επικοινωνία μας με τους άλλους είναι κατά κύριο λόγο η παθητική, τότε είναι πιθανό να βιώνουμε αρνητικά συναισθήματα τόσο για τον εαυτό μας όσο και για τους άλλους οι οποίοι «ποτέ δεν καταλαβαίνουν τις ανάγκες μου».   
Άλλοι άνθρωποι εφαρμόζουν την επιθετική συμπεριφορά στην προσπάθεια τους να εκφράσουν τις ανάγκες τους. Όλοι έχουμε έρθει αντιμέτωποι με ανθρώπους που φωνάζουν, χρησιμοποιούν υποτιμητικές εκφράσεις σε βάρος μας ή ηθικολογούν με στόχο να ικανοποιήσουμε μια επιθυμία τους (π.χ. θα έπρεπε να είχες καταλάβει τι ζητώ από εσένα! Ή μόνο κάποιος βλάκας σαν εσένα μπορεί να σκέφτεται έτσι, κ.α.). Ίσως ο επιθετικός τρόπος να εξυπηρετεί τον στόχο της άμεσης ικανοποίησης των αναγκών και ο επιτιθέμενος να κερδίζει τελικά, ωστόσο, μέσω της επιθετικής συμπεριφοράς, είναι αδύνατο να διαμορφωθούν ισότιμες  διαπροσωπικές σχέσεις που να διαπνέονται από εμπιστοσύνη και ασφάλεια. Πολλές φορές όμως η επιθετική συμπεριφορά εμφανίζεται και σε άτομα τα οποία κατά κύριο λόγο τηρούν την παθητική στάση. Οι ίδιοι το περιγράφουν πολύ εύστοχα ως «ξεχείλισε το ποτήρι». Όταν «το ποτήρι ξεχειλίζει», στην πραγματικότητα, αυτό που συμβαίνει είναι η εκτόνωση των συναισθημάτων της ματαίωσης και του θυμού και όχι η έκφραση των επιθυμιών τους. Συνήθως, σε αυτές τις περιπτώσεις, ο αποδέκτης της επιθετικότητας δείχνει ανοχή, χαρακτηρίζοντας αυτή την συμπεριφορά ως «απλό ξέσπασμα» ή «γκρίνια», μέχρις ότου επιστρέψει η ηρεμία. Το άτομο με την παθητική στάση θεωρεί, δυστυχώς εσφαλμένα, ότι εξέφρασε στο συνομιλητή του τις ανάγκες του, παραβλέποντας όμως το γεγονός ότι σε συνθήκες έντασης και καυγά, αυτό που επικρατεί (και τελικά απομένει) είναι τα δυσάρεστα συναισθήματα και όχι η ειλικρινής και εποικοδομητική επικοινωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων.
Η ανάπτυξη της διεκδικητικής συμπεριφοράς μπορεί να ξεκινήσει με την προσπάθεια να διατυπώνουμε σε πρώτο ενικό πρόσωπο τα συναισθήματά μας (πιστεύω ότι...., θέλω..., προτιμώ....κ.α.),  να αποφεύγουμε τις ερμηνείες για την συμπεριφορά του άλλου («με αγνοείς», δε σε νοιάζει τι νιώθω» κ.α.) και να εκφράζουμε με ξεκάθαρο τρόπο τι  θέλουμε από το συνομιλητή μας (αν αργείς στα ραντεβού, να με ειδοποιείς έγκαιρα).   Σκεφτείτε τις τρεις παρακάτω φράσεις:
«Πάντα αργείς όταν έχουμε ραντεβού, δε σε νοιάζει καθόλου που περιμένω τόση ώρα, τι θα πάθαινες αν ερχόσουν στην ώρα σου;» (επιθετική στάση).
«Πάλι άργησες. Είχε κίνηση;» (παθητική στάση).
 «Θυμώνω όταν αργείς στα ραντεβού. Θέλω να έρχεσαι στην ώρα σου. Αν δεν μπορείς να είσαι συνεπής, θέλω να με ενημερώνεις έγκαιρα» (διεκδικητική συμπεριφορά).
Η πρώτη φράση ενέχει σε υψηλό ποσοστό τον κίνδυνο η συνάντηση να εξελιχθεί σε καυγά και η δεύτερη ίσως συντελέσει στην πληροφόρησή μας σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στους δρόμους. Η τρίτη φράση, όμως, διατηρεί τις περισσότερες  πιθανότητες σε σύγκριση με τις δυο προηγούμενες, να συμβάλει ώστε ο αργοπορημένος φίλος μας να κατανοήσει καλύτερα πώς αισθανόμαστε εξαιτίας της ασυνέπειάς του. Το μήνυμα που του μεταφέρουμε είναι άμεσο και σύμφωνο με τις επιθυμίες μας, δεν τον προσβάλλει και δεν τον μειώνει. Επιπλέον, η φράση αυτή  προτείνει και μια λύση η οποία ικανοποιεί την ανάγκη μας να μη μας στήνουν στα ραντεβού.   

Τρίτη, 2 Οκτωβρίου 2012

Βιωματικό εργαστήριο για τη διαχείριση του άγχους.


Το βιωματικό εργαστήριο απευθύνεται σε άτομα με δυσκολίες στην αντιμετώπιση του άγχους και τα οποία επιθυμούν να αναπτύξουν περισσότερο αποτελεσματικές στρατηγικές διαχείρισης του.
Στο βιωματικό εργαστήριο θα συζητηθούν θέματα σχετικά με το τι είναι το άγχος, πώς λειτουργεί,  πότε γίνεται πρόβλημα στη ζωή μας, πώς εκδηλώνεται και πώς συντηρείται. Οι συμμετέχοντες θα εκπαιδευτούν σε τεχνικές για την αποτελεσματική του αντιμετώπιση με βάση το Γνωσιακό Συμπεριφοριστικό μοντέλο ψυχοθεραπείας. Η αποτελεσματικότητα του Γνωσιακού Συμπεριφοριστικού Μοντέλου στην αντιμετώπιση και στη διαχείριση του άγχους έχει υποστηριχθεί από πλήθος ερευνών. 
Η διάρκεια του σεμιναρίου είναι συνολικά 10 συναντήσεις διάρκειας 1½ ώρας και θα πραγματοποιούνται κάθε Δευτέρα 7.30-9.00μ.μ. Οι συναντήσεις θα διεξαχθούν στις παρακάτω ημερομηνίες: 8-4-2013, 15-4-2013, 22-4-2013, 29-4-2013, 20-5-2013, 27-5-2013, 3-6-2013, 10-6-2013, 17-6-2-2013, 24-6-2013.  Το συνολικό κόστος συμμετοχής ανέρχεται στα 270 ευρώ και εξοφλείται σε δύο ισόποσες δόσεις. Το σεμινάριο διεξάγεται στην διεύθυνση: Δουκίσσης Πλακεντίας 51-55 και Λαρίσης (1ος όροφος), Αμπελόκηποι (στάση μετρό: Πανόρμου). Για δηλώσεις συμμετοχής και περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην συντονίστρια του σεμιναρίου: Αθανασία Μαυροειδή,  τηλ. επικοινωνίας 2106465118, 6937647218.

Σάββατο, 15 Σεπτεμβρίου 2012

Ομαδική Γνωσιακή Συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία


Η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία έχει υποστηριχθεί από πολλές έρευνες ως αποτελεσματική παρέμβαση για μεγάλος εύρος ψυχικών διαταραχών (π.χ. κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, διαταραχές πρόσληψης τροφής) και σήμερα αποτελεί τη θεραπεία εκλογής για πλήθος προβλημάτων.
Πέρα, όμως, από την ατομική διαδικασία ψυχοθεραπείας, η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική θεραπεία έχει εφαρμοστεί και σε ομαδικό επίπεδο και πολλές έρευνες έχουν, επίσης, υποστηρίξει την αποτελεσματικότητά της σε ότι αφορά ομαδικά προγράμματα παρέμβασης για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης, του άγχους, των διαταραχών πρόσληψης τροφής, της κοινωνικής φοβίας, του εργασιακού άγχους, της διαταραχής πανικού και της αγοραφοβίας, τη βελτίωση της διεκδικητικής συμπεριφοράς, τη διακοπή του καπνίσματος κ.α. Ο στόχος της Γνωσιακής Συμπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας, ο οποίος είναι η ενασχόληση με τις δυσκολίες που εμφανίζει το άτομο στο εδώ και τώρα, αλλά και η συγκεκριμένη δομής της σε ότι αφορά τις μεθόδους και τις τεχνικές που εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση της δυσκολίας, διευκόλυναν την εφαρμογή της και σε ομαδικό επίπεδο με μεγάλη επιτυχία και για συγκεκριμένο αριθμό συνεδριών. Τα μέλη που συμμετέχουν στην ομαδική παρέμβαση αντιμετωπίζουν τις ίδιες δυσκολίες (π.χ. το κάπνισμα) και έχουν παρόμοιους στόχους (π.χ. την απαλλαγή από την κακή συνήθεια του καπνίσματος). Η σύσταση της ομάδας με αυτό τον τρόπο αυξάνει την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης  και διασφαλίζει τον σύντομο χαρακτήρα της.
Η συμμετοχή σε ένα ομαδικό πρόγραμμα Γνωσιακής συμπεριφοριστικής θεραπείας δίνει τη δυνατότητα στα άτομα που θα συμμετέχουν, να αντιμετωπίσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα και με πιο οικονομικό τρόπο μια δυσκολία τους. Επίσης, τους δίνει τη δυνατότητα  να εκπαιδευτούν σε ένα νέο τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς που θα μπορούσαν να τον γενικεύσουν και σε άλλες καταστάσεις της ζωής τους. Τέλος, η αλληλεπίδραση μέσα στην ομάδα δίνει την δυνατότητα σε όλα τα μέλη να αυξήσουν τα οφέλη από την θεραπεία ανταλλάσσοντας εμπειρίες μεταξύ τους και να δεχτούν αλλά και να προσφέρουν υποστήριξη, μια διαδικασία που λειτουργεί ευνοϊκά στην συναισθηματική μας ανάπτυξη.
Σίγουρα η Γνωσιακή Συμπεριφοριστική θεραπεία δεν «λύνει» με μαγικό τρόπο όλα τα προβλήματά μας. Αποτελεί, όμως, μια αποτελεσματική μέθοδο που μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τα άτομα τα οποία αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες δυσκολίες και τα οποία ίσως για διάφορους λόγους δεν επιθυμούν να ακολουθήσουν ατομική θεραπεία ή αντίθετα μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά και σε όσους έχουν ήδη ολοκληρώσει την ατομική τους θεραπεία και θέλουν να έχουν και την εμπειρία της ομαδικής. Επίσης, για ορισμένα είδη δυσκολιών, όπως για παράδειγμα οι ελλιπείς κοινωνικές δεξιότητες, η συμμετοχή σε ομαδική ψυχοθεραπεία αποτελεί αναπόσπαστη πρόταση της θεραπευτικής παρέμβασης.

Τρίτη, 21 Αυγούστου 2012

Ξενοφοβία και ρατσισμός



Ξενοφοβία και ρατσισμός, δύο έννοιες που συχνά ταυτίζονται, ωστόσο διαφέρουν μεταξύ τους.  Ο όρος ξενοφοβία δηλώνει τον αδικαιολόγητο φόβο (για αυτό και το δεύτερο συνθετικό της λέξης είναι φοβία, δηλαδή παράλογος φόβος, φόβος για κάτι που δεν αποτελεί απειλή) που συχνά βιώνουμε απέναντι σε άλλους άνθρωπους οι οποίοι ανήκουν σε άλλη φυλή, σε άλλη θρησκεία ή σε άλλη πολιτισμική ομάδα. Την φοβία αυτή εξάλλου υποδηλώνει και η γνωστή λαϊκή ρήση «παπούτσι από τον τόπο σου και ας είναι μπαλωμένο». Η ξενοφοβία περιγράφει, επομένως, μια συναισθηματική κατάσταση που αφορά, σε έναν πιο ήπιο βαθμό, την επιφυλακτικότητα απέναντι σε κάτι που δεν μάς είναι οικείο, αλλά κυρίως τον φόβο και κατ’ επέκταση την αρνητική στάση απέναντι σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες. Πολύ συχνά οι προκαταλήψεις που συνδέονται με διάφορες ομάδες, ευνοούν την ανάπτυξη ξενοφοβικών συναισθημάτων. Υπό αυτή την έννοια η ξενοφοβία μπορεί να υποχωρίσει όταν γνωρίζουμε και εξοικειωνόμαστε με το άγνωστο. Ακόμα και αν η ξενοφοβία μας αποτρέπει από την επαφή με την «άλλη» ομάδα και με αυτό το τρόπο συντηρούνται οι προκαταλήψεις μας, είναι πιθανό κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες να γίνουμε περισσότερο ανεκτικοί προς τους «άλλους» και τελικά να αναδιαμορφώσουμε τις πεποιθήσεις μας προς αυτούς. Αυτές οι κατάλληλες συνθήκες θα μπορούσαν να είναι η ομαλή κοινωνική ένταξη των κοινωνικών ομάδων η παρουσία των οποίων δύναται να ενεργοποίησει τα ξενοφοβικά συναισθήματα, η δίκαιη μεταχείρισή τους από την πολιτεία, οι εκπαιδευτικές πρακτικές που ως στόχο έχουν την γνωριμία και την εξοικείωση των παιδιών με τις διαφορετικές κουλτούρες, η εξάλειψη των προκαταλήψεων κ.α. Ωστόσο ελλείψη αυτών των κατάλληλων συνθηκών η ξενοφοβία μπορεί να εδραιωθεί και να αποτελέσει σημαντικό τροχοπέδη στην συνύπαρξή μας με τους άλλους, στην αποδοχή της διαφορετικότητας, να οδηγήσει σε ξενοφοβικές εκδηλώσεις που πολώνουν ακόμα περισσότερο την κοινωνία και ισχυροποιούν τον φόβο ή ακόμα και στο ρατσισμό. Ωστόσο το εγχείρημα της εξάλειψης της ξενοφοβίας, στην πράξη, καθίσταται πολύ δύσκολο, αν αναλογιστούμε ότι η ξενοφοβία έχει τις ρίζες της σε πεποιθήσεις ανωτερότητας έναντι των άλλων (χωρίς να εμπεριέχεται το στοιχείο της εξόντωσης των άλλων, όπως συμβαίνει στο ρατσισμό). Η αρχή της εξάλειψης της ξενοφοβίας, επομένως, ίσως αφορά την αντικατάσταση του πολωτικού τρόπου σκέψης μας: εμείς είμαστε ανώτεροι, αυτοί όχι -εμείς είμαστε ικανοί αυτοί όχι- εμείς είμαστε έξυπνοι, οι άλλοι πονηροί κ.ο.κ.    
Ο ρατσισμός αποτελεί το δόγμα κατά το οποίο υποστηρίζεται η ανωτερότητα μιας ομάδας (φυλετικής, θρησκευτικής, κοινωνικής) έναντι των άλλων. Ο ρατσισμός επομένως αφορά ένα σύστημα πεποιθήσεων, οι οποίες αν και δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένες, παρουσιάζονται και επιβάλλονται ως δεδομένες. Ο δογματικός χαρακτήρας του ρατσισμού δεν ευνοεί την αλλαγή των πεποιθήσεων που αφορούν τις άλλες ομάδες,  μετά την επαφή μαζί τους, αντίθετα ενισχύει τις ήδη υπάρχουσες δοξασίες και συχνά ενθαρρύνει ακραίες συμπεριφορές προς τους «κατώτερους» (βίαιες ή και δολοφονικές επιθέσεις). Απώτερος στόχος είναι η εξάλλειψη της (ή ακόμα και η εξόντωση) της «άλλης» ομάδας.
Επομένως, αν και η ξενοφοβία αποτελεί ένα φαινόμενο το οποίο μπορεί και να μετριαστεί ή και να εξαλειφθεί, ο ρατσισμός αποτελεί μια κοινωνική «πληγή» που αντιτάσσεται στο αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης προς το κοινωνικό σύνολο.  
Στο παρακάτω σύνδεσμο http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1089&context=edpsychpapers μπορείτε να διαβάσετε ένα αξιόλογο άρθρο που αφορά την ξενοφοβία, τα αίτιά της, τους μηχανισμούς συντηρησής της και τις διαφορές ως προς την ανάπτυξη και εκδηλωσή της ανάλογα με το πολιτιστικό πλαίσιο στο οποίο αναπτύχθηκε. Αν και το άρθρο απευθύνεται σε ψυχολόγους το πρώτο μέρος του, που αφορά την ανάλυση του φαινομένου, νομίζω ότι μπορεί να ενδιαφέρει ευρύτερο κοινό.    

Πέμπτη, 26 Ιουλίου 2012

Ομαδικό βιωματικό εργαστηριο για την βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων και την ενδυνάμωση των δεξιοτήτων επικοινωνίας και διεκδικητικής συμπεριφοράς.


Το βιωματικό εργαστήριο απευθύνεται σε άτομα τα οποία επιθυμούν να βελτιώσουν τις διαπροσωπικές τους σχέσεις και τις κοινωνικές τους δεξιότητες. Στόχος του σεμιναρίου είναι η ανάπτυξη αποτελεσματικών δεξιοτήτων επικοινωνίας και διεκδικητικής συμπεριφοράς καθώς και η διαχείριση του θυμού και του άγχους, συναισθηματικών καταστάσεων που συχνά παρεμποδίζουν την επικοινωνία μας με τους άλλους. Μέσω των βιωματικών ασκήσεων που έχουν σχεδιαστεί για την επίτευξη του παραπάνω στόχου και  μέσω της διάδρασης μεταξύ των μελών της ομάδας, οι συμμετέχοντες θα έχουν την δυνατότητα να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο επικοινωνίας τους με τους άλλους και να εντοπίσουν εκείνες τις κοινωνικές τους δεξιότητες που χρειάζονται βελτίωση.Η διάρκεια του σεμιναρίου είναι συνολικά 15 συναντήσεις διάρκειας 1½ ώρας και θα πραγματοποιούνται κάθε Δευτέρα 7.30-9.00μ.μ. Οι συναντήσεις θα διεξαχθούν στις παρακάτω ημερομηνίες: 19-11-2012, 26-11-2012, 3-12-2012, 10-12-2012, 17-12-2012, 7-1-2013, 14-1-2013, 21-1-2013, 28-1-2013, 4-2-2013, 11-2-2013, 18-2-2013, 25-2-2013, 4-3-2013 και 11-3-2013.  Το συνολικό κόστος συμμετοχής ανέρχεται στα 400 ευρώ και εξοφλείται σε δύο ισόποσες δόσεις. Για δηλώσεις συμμετοχής και περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην συντονίστρια του σεμιναρίου: Αθανασία Μαυροειδή, τηλ. επικοινωνίας 2106465118, 6937647218. Το σεμινάριο διεξάγεται στη διεύθυνση: Δουκίσσης Πλακεντίας 51-55 και Λαρίσης (1ος όροφος), Αμπελόκηποι (στάση μετρό: Πανόρμου). 

Σάββατο, 21 Ιουλίου 2012

Το φαινόμενο του εκφοβισμού στα σχολεία (bullying)



Τα τελευταία χρόνια όλο και συχνότερα μαθαίνουμε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης για σοβαρά  περιστατικά βίας στα σχολεία. Πρόκειται για ακραία περιστατικά που είτε έχουν ως αποτέλεσμα το θάνατο μαθητών ή και καθηγητών/δασκάλων ή την αυτοκτονία από την πλευρά του θύματος. Τα παραπάνω περιστατικά σοκάρουν την κοινή γνώμη καθώς οι «πρωταγωνιστές» τους  είναι παιδιά ή έφηβοι.
Το φαινόμενο του εκφοβισμού στα σχολεία, ωστόσο, πέρα από αυτή την ακραία μορφή, έχει και μία άλλη, εξίσου σημαντική, η οποία, ακριβώς επειδή δεν έχει τόσο ακραίες συνέπειες συχνά αγνοείται και από το σχολείο και από τους γονείς. Η αλήθεια, όμως, είναι, όπως έχουν δείξει οι έρευνες,  ότι οι μορφές βίας έχουν πολύ σημαντικές βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες τόσο για τον δράστη όσο και για τα θυματα. Συχνά, όμως, οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς, αντιμετωπίζοντας αυτές τις συμπεριφορές  ως ένα αναπτυξιακό φαινόμενο, παραγνωρίζουν την σημαντικότητά τους και δεν συμβάλλουν με αποφασιστικό και αποτελεσματικό τρόπο στην αντιμετώπισή τους.
Τέτοιου είδους φαινόμενα αποτελούν αναπτυξιακό χαρακτηριστικό των παιδιών και των εφήβων; Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση είναι πώς όχι.  Κατά την διάρκεια της ανάπτυξης, η επιθετική συμπεριφορά συχνά λειτουργεί ως ένας τρόπος διεκδίκησης και ισχυροποίησης της ατομικότητας, ωστόσο το παιδί χρειάζεται να μάθει και να αναπτύξει πιο λειτουργικούς και κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους ανάπτυξης και διασφάλισης της ατομικότητάς του. Το φαινόμενο του εκφοβισμού, επομένως, όχι μόνο δεν αποτελεί αναπτυξιακή διαδικασία αλλά απαρτίζει έναν ανασταλτικό παράγοντα τόσο σε επίπεδο σχολείου, καθώς παρεμβαίνει άμεσα στην ομαλή του λειτουργία, όσο και σε ατομικό επίπεδο, καθώς έρευνες έχουν συνδέσει το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού με πολλές ψυχολογικές διαταραχές. Επίσης, όπως αναφέρει και ο Olweus, ο οποίος πρώτος διερεύνησε το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού ήδη από την δεκαετία του 1970,  ο σχολικός εκφοβισμός καταπατά τα δημοκρατικά δικαιώματα κάθε μαθητή, καθώς κάθε μαθητής έχει το δικαίωμα να νιώθει και να είναι ασφαλής στο σχολείο.
Ας δούμε, όμως,  τι είναι ο σχολικός εκφοβισμός. Ο ορισμός που έχει γίνει ευρέως αποδεκτός περιγράφει το φαινόμενο ως εξής: ένας μαθητής ή μαθήτρια εκφοβίζεται όταν εκτίθεται επανειλημμένα και κατά τη διάρκεια κάποιου χρονικού διαστήματος στις αρνητικές πράξεις ένος ή περισσότερων μαθητών και δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του  (Olweus, 1993). Ως φαινομένο σχολικού εκφοβισμού, πλέον,  χαρακτηρίζονται και μεμονωμένες πράξεις βίας, καθώς θέτουν σε κίνδυνο τόσο την ασφάλεια των μαθητών και την ομαλή λειτουργία του σχολείου, όσο και την συναισθηματική κατάσταση του θύματος.
Ο εκφοβισμός μπορεί να πάρει ποικίλες μορφές. Οι αρχικές έρευνες που αφορούσαν τη μελέτη του σχολικού εκφοβισμού είχαν στρέψει το ενδιαφέρον τους στην έκδηλη επιθετικότητα η οποία μελετήθηκε κυρίως στα αγόρια. Σταδιακά, οι ερευνητές έστρεψαν το ενδιαφέρον τους και σε πιο έμμεσες μορφές επιθετικότητας, και εκτός από τα αγόρια άρχισαν να μελετώνται και τα κορίτσια. Έτσι, φάνηκε από τις έρευνες ότι οι έμμεσες μορφές επιθετικότητας, όπως ο αποκλεισμός από την ομάδα, η διάδοση ψευδών φημών κ.α  είναι περισσότερο χαρακτηριστικές των κοριτσιών αλλά και των εφήβων. Σήμερα μία διαδεδομένη μορφή εκφοβισμού είναι ο εκφοβισμός μέσω διαδικτύου (cyberbullying). Η τελευταία αυτή μορφή εκφοβισμού αποτελεί μεγάλη απειλή για τους μαθητές, καθώς πλέον ένας μαθητής φοβάται ότι αν υποστεί εκφοβισμό ή οποιαδήποτε πράξη ευτελισμού, αυτό το γεγονός μπορεί να δημοσιοποιηθεί και να έχουν πρόσβαση σε αυτό πλήθος ανθρώπων.
Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι οι συνέπειες του σχολικού εκφοβισμού είναι σοβαρές τόσο από την πλευρά του θύματος όσο και από την πλευρά του δράστη. Όσον αφορά τα θύματα, αντιμετωπίζουν μία σειρά από ψυχολογικές δυσκολίες όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, συναισθήματα μοναξιάς, ψυχοσωματικά συμπτώματα, αυτοκτονικό ιδεασμό, κατάθλιψη, προβλήματα υγείας κ.α. Επιπλέον, φαίνεται ότι αυτές οι δυσκολίες παραμένουν στον χρόνο τόσο κατά την διάρκεια της σχολικής φοίτησης όσο και στα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής και οδηγούν σε σοβαρές δυσκολίες προσαρμογής. Επιπρόσθετα, ο σχολικός εκφοβισμός έχει συνδεθεί και με αυξημένο αριθμό απουσιών, πρόωρο τερματισμό της φοίτησης, σχολική άρνηση, χαμηλή επίδοση. Από την πλευρά των δραστών, φαίνεται από έρευνες ότι αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας, δεν αντλούν ικανοποίηση από την ζωής τους και κάνουν κατάχρηση αλκοόλ.
Τα παραπάνω καθιστούν άμεση και επιτακτική την ανάγκη για αντιμετώπιση τέτοιου είδους φαινομένων. Η ανάγκη αυτή  καθίσταται ακόμα περισσότερο επιτακτική αν αναλογιστούμε ότι οι συναισθηματικές δυσκολίες που προαναφέραμε δεν γίνονται πάντα εμφανείς και πολύ συχνά τα θύματα δεν αποκαλύπτουν τον εκφοβισμό επειδή φοβούνται αντίποινα. Η βούληση  και η προσέγγιση  που θα είχαν ως στόχο όχι μόνο τους δράστες και τα θύματα άλλα συνολικά την μη αποδοχή φαινομένων βίας στο χώρο του σχολείου θα συνέβαλε σημαντική στην αντιμετώπιση του φαινομένου.

Τρίτη, 10 Ιουλίου 2012

τι είναι ψυχική υγεία


Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο την απουσία κάποιας ψυχικής διαταραχής, αλλά ο όρος ψυχική υγεία περιγράφει την  κατάσταση ευημερίας κατά την οποία κάποιος αντιλαμβάνεται και αξιοποιεί τις ικανότητές του, είναι ικανός να αντιμετωπίσει το καθημερινό στρες, εργάζεται παραγωγικά και μπορεί να συνεισφέρει στην κοινότητά του.
Ο νέος κλάδος της θετικής ψυχολογίας έχει διευρύνει τον ορισμό σχετικά με την ψυχική υγεία συμπεριλαμβάνοντας στον ορισμό, την ικανότητα του ατόμου να λαμβάνει ευχαρίστηση και ικανοποίηση από την ζωή, να διατηρεί την ισορροπία του και να διαθέτει ευελιξία. Ένας άλλος ορισμός σχετικά με την ψυχική υγεία συμπεριλαμβάνει και την ικανότητα διαμόρφωσης ικανοποιητικών διαπροσωπικών σχέσεων.
Όπως φαίνεται, δεν υπάρχει ένας κοινά αποδεκτός ορισμός για την ψυχική υγεία και οι προσπάθειες για την εννοιολογική της οριοθέτηση αποδεικνύονται αρκετά δύσκολες (και δυσκολότερες από τις προσπάθειες ορισμού της σωματικής υγείας). Αυτό δεν είναι παράξενο αν αναλογιστεί κανείς ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μόλις το 1948 διεύρυνε τον ορισμό της ψυχικής υγείας ώστε να μην περιλαμβάνει μόνο την απουσία ψυχικής διαταραχής, ο επιστημονικός κλάδος της ψυχολογίας μετρά λίγο παραπάνω από 100 χρόνια ζωής και άρα οι μελέτες για την ψυχική υγεία διαρκώς διευρύνονται εξετάζοντας ποικίλους παράγοντες που μπορεί να συνδέονται με αυτήν.
Το ενδιαφέρον για τη ψυχική υγεία έχει αναπτυχθεί καθώς συντελεί στην βελτίωση της ζωής του ατόμου. Τόσο η σωματική όσο και η ψυχική υγεία αποτελούν βασικά συστατικά της ποιότητας ζωής, μαζί με την υλική ευημερία, την εργασία, το οικιστικό περιβάλλον, τον ελεύθερο χρόνο, την εκπαίδευση, την κοινωνική ένταξη και την ψυχαγωγία.
Η επικράτηση του ιατροκεντρικού μοντέλου είχε ως συνέπεια την παραμέληση τόσο της ψυχικής υγείας όσο και της ποιότητας ζωής καθώς η έμφαση δινόταν μόνο στη σωματική υγεία. Η σύγχρονη αντίληψη βέβαια της ιατρικής αρχίζει και αλλάζει ολοένα και περισσότερο προς της κατεύθυνση και της ψυχικής υγείας και πλέον πολλοί ιατροί αναγνωρίζουν τον ρόλο των «ψυχολογικών παραγόντων» στις σωματικές ασθένειες. Σαφώς ο όρος «ψυχολογικοί παράγοντες» αφορά στους ατομικούς εκείνους παράγοντες οι οποίοι αποτελούν δείκτες ή μη  ψυχικής υγείας (συναισθηματική κατάσταση, τρόπος επεξεργασίας των δεδομένων, κοινωνικοποίηση και δίκτυο κοινωνικής υποστήριξης, δεξιότητες επίλυσης αγχογόνων καταστάσεων κ.α.). Οι ψυχολογικοί παράγοντες έχει φανεί ότι μπορεί να επιδρούν σε όλα τα στάδια μιας σωματικής ασθένειας: στην εκδήλωσή της,  στην πορεία της και στην τελική της έκβαση αλλά επιδρούν και στην τήρηση από τον ασθενή των ιατρικών οδηγιών του γιατρού. Η «καλή» ψυχική υγεία, επομένως, μπορεί να ευνοήσει την γρήγορη και αποτελεσματική ίαση ή να συμβάλει στην καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση μία χρόνιας και σοβαρής ασθένειας. Επίσης, έχει υποστηριχθεί και η σχέση που μπορεί να συνδέει μια σωματική ασθένεια με μια ψυχική: μια σωματική ασθένεια (π.χ. στεφανιαίας νόσου) μπορεί να πυροδοτήσει μια ψυχική διαταραχή (π.χ. κατάθλιψης) και συχνά στο πρωτόκολλο θεραπείας συμπεριλαμβάνεται και η ψυχολογική αξιολόγηση ή υποστήριξη.
Φαίνεται ότι πλέον, η έννοια της υγείας αρχίζει να μεταβάλλεται. Κάποιος μπορεί να είναι σωματικά υγιής, σύμφωνα με τις ιατρικές του εξετάσεις, αλλά να πάσχει από μια ψυχική ασθένεια (κατάθλιψη, σχιζοφρένεια) ή να έχει επιβαρυνθεί η ψυχική του υγεία λόγω ενός έντονου στρεσογόνου γεγονότος ή λόγω ελλιπών κοινωνικών δεξιοτήτων με αποτέλεσμα την απομόνωσή του (και την επακόλουθη αρνητική συναισθηματική του κατάσταση). Σύμφωνα, επομένως, από την οπτική της ψυχικής υγείας, ο συγκεκριμένος άνθρωπος χρειάζεται φροντίδα για την βελτίωση της υγείας του και κατ’ επέκταση της ποιότητας της ζωής του.

Πηγές:
http://www.who.int/features/qa/62/en/index.html
http://health.howstuffworks.com/mental-health/mental-disorders/what-is-mental-health.htm
http://suite101.com/article/what-is-mental-health-a20254
http://en.wikipedia.org/wiki/Well-being
http://profiles.nlm.nih.gov/ps/access/NNBBHS.pdf
http://www.mentalhealth.org.uk/our-work/policy/current-policy/physical-health-and-mental-health/

Τετάρτη, 4 Ιουλίου 2012

Κοινωνικό άγχος ή κοινωνική φοβία;


Στην παρακάτω ηλεκτρονική δ/νση θα βρείτε ένα κείμενο για το κοινωνικό άγχος.

Διαταραχή Πανικού και Αγοραφοβία

Στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση μπορείτε να διαβάσετε ένα κείμενο που έχω γράψει  για την Διαταραχή Πανικού και την Αγοραφοβία.

http://e-psychology.gr/anxiety-stress-phobias/157-panic-attacs-agoraphobia


Δευτέρα, 2 Ιουλίου 2012

Ένας ιστότοπος για τις "ψυχικές διαταραχές"...

Σε αυτό το blog αναρτούνται κείμενα ή άρθρα που αφορούν θέματα ψυχικής υγείας. Στόχος είναι η  ενημέρωση για τις "ψυχικές διαταραχές", η εξοικείωση με αυτές τις έννοιες και η πληροφόρηση σχετικά με την φύση των διαταραχών, την αιτιολογία τους και τους τρόπους αντιμετώπισής τους. Απώτερος (αλλά και φιλόδοξος) στόχος είναι η συμβολή στην προσπάθεια για την αλλαγή της στάσης μας απέναντι στην ψυχική υγεία, η οποία διακρίνεται από φόβο, ντροπή, επιφύλαξη.  Αυτή η στάση οδηγεί συχνά στην παραγνώριση και παραγκώνιση των αναγκών μας που αφορούν την ψυχική υγεία με αποτέλεσμα πολλοί από εμάς να ταλαιπωρούμαστε από ψυχικές διαταραχές οι οποίες μας εμποδίζουν στην καθημερινότητά μας και υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής μας. Πολλές από αυτές τις ψυχικές διαταραχές σήμερα μπορούν να αντιμετωπιστούν με αποτελεσματικούς και σταθερούς στο χρόνο τρόπους. Σε αυτό το blog θα παρουσιαστούν μερικοί από αυτούς τους τρόπους, οι οποίοι έχουν υποστηριχθεί ερευνητικά και εμπειρικά.    
Σε καμία περίπτωση ένα blog, μια ιστοσελίδα ή ένα άρθρο δεν μπορεί να αντικαταστήσει την επαγγελματική παροχή βοήθειας η οποία συνίσταται στην αξιολόγηση, την διάγνωση και την εξατομικευμένη παρέμβαση. Για αυτό το λόγο,  το συγκεκριμένο blog διατηρεί έναν ενημερωτικό χαρακτήρα για θέματα ψυχικής υγείας και όχι συμβουλευτικό.